اندیکاتور آون:
تست فور یک اندیکاتور شیمیایی جهت بررسی عملکرد استریلایزر حرارت خشک (استریلیزاسیون و کنترل کیفی فور و اتوکلاو حرارت خشک) است. در صورتی که دستگاه دارای دما / زمان درست جهت فرآیند استریلیزاسیون نباشد، تست فور یا اندیکاتور شیمیایی فور وجود این خطا را کشف می کند.
روش استفاده اندیکاتور شیمیایی حرارت خشک:
ندیکاتورهای شیمیائی کلاسهای 4، 5 و 6 جهت پایش فرآیندهای استریلیزاسیون در داخل بسته ها و یا وسایل قرار میگیرند و تنها بایستی برای اجسام جامد و متخلل استفاده شوند. این اندیکاتورها صرفاً اطلاعاتی مبنی بر استریل بودن بسته ها در نقاطی از استریلایزر که در آنها قرار گرفته اند را ارائه میدهند. توصیه میشود که این اندیکاتورها را در درونی ترین قسمت بسته ها که نفوذ عامل استریل کننده در آنها به سختی صورت میگیرد، جاسازی نمود. به علت زمان پاسخ دهي طولاني انديكاتورهاي بيولوژيك (حداقـل2روز)، از انديكاتورهاي شيميايي در كنترل روزانه فرآيندهای استريليزاسيون استفاده ميشود. مزيت اينگونه انديكاتورها، زمان پاسخ دهي كوتاه آنها است و بنابراين بعد از پایان فرآيند ميتوان بلافاصله از صحت عملكرد دستگاه اطمينان حاصل كرد. اندیکاتورهای شیمیائی کلاسهای 4، 5 و 6 داراي عملكردهاي متفاوتي هستند.
اندیکاتور شیمیایی باید در هر بسته یا پک که لازم است استریل گردد قرار داده شود (اندیکاتور داخلی باید در نقطهای از هر پک قرار داده شود که حرارت، سختتر و دیرتر به آن نقطه میرسد).
یک اندیکاتور نیز میتواند در PCD یا همان “تست پک” قرار داده شود تا بررسی صحت عملکرد فرآیند به چالش لازم کشیده شود. “تست پک” میتواند بر اساس راهنمایی سازنده استریلایزر یا یک بخشنامه و استاندارد ساخته شود.
پکهای مختلف را با رعایت نکات چینش درون چمبر استریلایزر (یا در محل مخصوص مانند تسمه نقاله یا موارد مشابه در انواع استریلایزرهای حرارت خشک) قرار دهید. “تست پک” را نیز در سختترین نقطه بر اساس توصیه سازنده استریلایزر بگذارید.
دستگاه استریلایزر را طبق دستورالعمل سازنده آن، آمادهی استفاده کنید (بسته به نوع استریلایزر حرارت خشک، آماده استفاده بودن متفاوت خواهد بود. ممکن است در برخی استریلایزرها، ابتدا آمادهسازی باشد و سپس چینش در چمبر).
با انتخاب برنامه استریلیزاسیون با توجه به نوع وسایل و مواد و بستهبندی پکها، چرخه استریلیزاسیون دستگاه را آغاز نمایید.
در انتهای سیکل و پس از خنـک شدن پکها و “تست پک”، آنها را از دستگاه خارج کنید و اندیکاتور “تست پک” را بیرون بیاورید و وضعیت رنگ اندیکاتور را مشاهده کنید. کاربـر نهایی وسایل و مواد داخل پکها نیـز در زمـان بـازکـردن هـر پـک و تصمـیم بـه استفـاده از آن، رنـگ اندیکاتور داخلی را بررسی مینماید تا اطمینان یابد وسایل و مواد داخل پک، استریل و قابل استفاده هستند.
در صورتی که رنگ اندیکاتور (ها) تیره شده است، صحت عملکرد دستگاه از دید اندیکاتور مورد تایید است. در صورتی که تغییر رنگ به تیرگی رخ نداده است، بایستی مشکل دستگاه پیش از استفاده دوباره، برطرف شود و پکهای قرار دادهشده در آن سیکل، برگردانده و بررسی شوند تا تصمیم درست جهت ادامه کار گرفته شود.
موفق نبودن یک سیکل استریلیزاسیون حرارت خشک ممکن است از ایرادهای مختلفی ناشی شود. دقت کنید انتخاب وسایل و موادی که قرار است با این روش استریل شوند، با تایید سازنده آن وسایل و مواد انجام شود. هر اندیکاتور گزارش نقطه قرار گرفتنش را به کاربر میدهد و اطلاعاتی از سایر نقاط چمبر و سطوح داخلی وسایل نخواهد داد.
اندیکاتور بیولوژیک آون:
اندیکاتور بیولوژیک آون برای استفاده در پروسه استریلیزاسیون با بخار یا اتوکلاو یا همان ویال تست بیولوژیک اتوکلاو بخار و همان تست ویال میکروبی اتوکلاو یا تست اسپور اتوکلاو به دو شکل موجود هستند. نوع اول احتیاجی به شکستن ویال در انتهای سیکل نیست که به لحاظ کاربردی ساده تر است. برای آزمون سیکل مایع و امحا زباله از این نوع اندیکاتور استفاده می شود.
در نوع دوم در انتهای سیکل باید ویال شیشه ای داخل پلاستیکی را با استفاده .از ویال شکن دستی یا ویال شکن انکوباتور شکست. در حال حاضر دو محصول که یکی زمان انکوباسیون 24 ساعته دارد . و دیگری فقط نیازمند 10 ساعت انکوباسیون است که قادر است زودتر پاسخ لازم آزمون را دهید. مورد استفاده در آزمایشگاه و امور پزشکی.
اندیکاتور بیولوژیک آون به منظور بررسی صحت فرآیند استریلیزاسیون با گاز اتیلن اکساید در مراکز درمانی و هم چنین در صنعت به سه شکل با غلاف پلاستیکی، شیشهای به همراه دیسک اسپور، و نوار اسپور یا نوار میکروبی حاوی باسیلوس آترافئوس یا باسیلوس سوبتیلیس تیپ نایجر موجود هستند.
ویال بیولوژیکی فور حاوی اسپور باسیلوس آتروفئوس در جمعیت میکروبی 10 به توان 6 می باشد. این تست دارای یک ویال شیشه ای حاوی اسپور و یک ویال پلاستیکی حاوی محیط کشت می باشد. از این تست جهت سنجش درستی شرایط استریل در دستگاه فور یا آون استفاده می شود.
روش استفاده از اندیکاتور بیولوژیک دستگاه فور:
- جهت مستند سازی شماره دستگاه و تاریخ انجام آزمون را روی تست بنویسید.
- به تعداد مناسب از ویال آمپولی اسپور آتروفوس داخل دستگاه آون در نقاط مختلف مرکز و گوشه ها قرار دهید. حداقل 2 عدد یکی برای تست اصلی و یکی به عنوان نمونه شاهد باشد.
- دستگاه را استارت کنید و اجازه دهید سیکل استریل کامل شود. بعد از اتمام کار دستگاه و خنک شدن آن ویال بیولوژیکی را خارج کنید.
- بهتر است قبل از ادامه کار بدنه ویال ضدعفونی شود.
- ویال شیشه ای را در زیر هود و از قسمت سری با احتیاط بشکنید و محتویات آنرا با ویال پلاستیکی (محیط کشت) مخلوط کنید.
- مخلوط آماده شده را در دمای 37 درجه به مدت 48 ساعت در انکوباتور مخصوص تست بیولوژیکی نگه داری کنید.
- نتیجه آزمون نباید هیچ گونه رشدی در محیط کشت و تغییر رنگی دیده شود. اگر رنگ محلول از سبز به زرد تغییر کند و یا کدری در آن ایجاد شود نشان دهنده شرایط نامناسب دستگاه فور یا خرابی آن می باشد.
- از آنجایی که نمونه شاهد فرایند استریل را سپری نمی کند و صرفا جهت بررسی شرایط انکوبه گذاری استفاده می شود بنابراین بایستی حتما تغییر رنگ و کدری در آن اتفاق بیافتد و رشد میکروبی را نشان دهد.
نکات مهم در خرید تست اسپور بیولوژیکی فور:
- شما می توانید در موقع خرید صرفا ویال اسپور و یا تنها محیط کشت آنرا بخرید ولی ما به شما توصیه میکنیم این کار را نکنید چون ممکن هست بعدا در تهیه تکی آنها و استفاده آنها به مشکل بر بخورید.
- این ویال اسپور حاوی باسیلول آتروفئوس هست و مخصوص دستگاه فور هر گز از آن برای اعتبارسنجی سایر دستگاه ها استفاده نکنید.








