لوله مویین

لوله شیشه‌ ای مویین

 هم یکی از لوازم آزمایشگاهی پر کاربرد است که با توجه به مزیت و خصوصیت مویینگی کار می‌کند. لوله شیشه‌ ای مویین به یک نوع لوله‌ی خیلی باریکی می‌گویند که از دو سمت خود باز می‌باشد و قطر خیلی کمی هم دارد و به همین خاطر هنگامی که با یک مایع در ارتباط باشد با سرعت آن را به طرف بالا به جریان می‌اندازد.

شناخت ابزار آزمایشگاهی برای شکل کار با آنها خیلی مهم و ضروری می‌باشد و البته باید قبل از شروع کار در آزمایشگاه با ابزار مهم آن آشنایی داشته باشید. مویینگی به یکی از تاثیرات نیروی چسبندگی می‌گویند. لوله مویین عموما از شیشه درست می‌شود که دیواره داخلی خیلی باریکی دارد.

به طور مثال یک ظرفی را پر از آب کنید و لوله مویین را داخل این ظرف قرار دهید. مقداری آب در لوله قرار می‌گیرد بیشتر آب داخل ظرف می‌باشد چرا که نیروی چسبندگی بین آب و لوله  بیشتر از نیرویی می‌باشد که میان خود ملکول‌های آب است. این ابزار شیشه‌ای  در آزمایشگاه‌هایی مثل شیمی، خونشناسی و فیزیک به شدت کاربرد دارد

با انواع لوله مویین آشنا شوید

لوله مویین در انواع آبی (بدون هپارین) و قرمز (هپارینه) تولید شده است. سدیم هپارین ماده‌ای است که برای جلوگیری از لخته شدن خون مورد استفاده قرار می‌ گیرد. لوله مویین آبی ساده و فاقد ماده ضد انعقاد است. به لوله‌ های قرمز رنگی که داخل آنها هپارین دارد، لوله هماتوکریت گفته می‌شود.

از این لوله های قرمز رنگ برای سنجش میزان هماتوکریت خون یا اندازه گیری درصد گلبول قرمز نسبت به کل خون استفاده می ‌شود؛ هماتوکریت ساده ترین و مهم ترین آزمایش برای تشخیص آنمی و کم خونی است. لوله‌ های هماتوکریت در آزمایشگاه‌ های تشخیص پزشکی استفاده می‌ شوند.  لوله‌های هماتوکریت از لخته شدن خون جلوگیری می‌ کنند و از آنها برای تعیین غلظت خون افراد نیز استفاده می‌ شود.

کاربردهای لوله مویین در آزمایشگاه‌ها

همان‌ طور که در ابتدای مطلب گفتیم، از لوله مویین برای اهداف مختلفی استفاده می ‌شود؛ از دستگاه‌های نقطه ذوب و لقاح پرندگان گرفته تا تعیین غلظت خون افراد. در ادامه به‌ طور مفصل به معرفی سایر کاربردها می‌پردازیم:

کاربرد لوله مویین در آزمایشگاه‌های پزشکی

از لوله مویین هماتوکریت در آزمایش هماتوکریت یا سنجش هماتوکریت خون افراد استفاده می‌ شود. این لوله ها قرمز رنگ هستند. آزمایش هماتوکریت یا Hct، درصد گلبول قرمز خون در کل حجم خون را آزمایش و بررسی می‌کند. از این لوله برای سنجش میزان هماتوکریت خون افراد استفاده می ‌شود.

به این شکل که ابتدا با استفاده از دستگاه سانتریفیوژ، گلبول‌های قرمز از پلاسما تفکیک می‌شود. در مواقعی که حجم خون بیمار کم است، لوله مویین گزینه مناسبی است. چون همه نوع مایعی را به خود جذب می‌ کند. اگر فرد بیمار باشد، میزان گلبول‌های سفید خون بیشتر می‌شود، اگر سالم باشد گلبول‌های قرمز خون (یا هماتوکریت ها) تعدادشان بیشتر می‌شود.

کاربرد لوله مویین در جداسازی مواد در کروماتوگرافی

کروماتوگرافی به آزمایشی گفته می‌شود که از آن برای جداسازی اجزای یک مخلوط استفاده می ‌شود. در کروماتوگرافی دو فاز وجود دارد؛ فاز متحرک مربوط به ماده‌ای است که باید تجزیه و شناسایی شود و فاز ساکن. برای جداسازی مخلوط مایع یا گاز، مخلوط از لوله مویین عبور داده می‌شود و مخلوط به اجزای تشکیل دهنده آن تفکیک می گردد.

 اندازه گیری نقطه ذوب و جوش یک ماده با لوله مویین

یکی از روش‌های شناسایی و تعیین نقطه ذوب مواد آلی، روش میکروبی است. در این روش برای اندازه گیری نقطه ذوب، از لوله مویین استفاده می‌شود. با توجه به اینکه برای اندازه گیری نقطه ذوب مواد آلی به مقدار نمونه بیشتری نیاز است، روش لوله مویین با حجم نمونه کمتری انجام می‌شود و کاربردی‌تر است.

در این روش ابتدا داخل لوله مویین را از ماده مجهولی که به دنبال نقطه ذوب آن هستیم، پر می‌کنیم. سپس لوله مویین را به یک دماسنج متصل می‌کنیم و آن را حمام روغن قرار می‌دهیم و شعله را روشن می‌کنیم. اولین نقطه‌ای که ماده ذوب شد، یادداشت می‌کنید. زمانی که تمام ماده ذوب شد، دما را دوباره یادداشت می‌کنیم. میانگین این دو دما، نقطه ذوب ماده مجهول است.

آموزش روش تست هماتوکریت با لوله مویین

برای این کار، ابتدا نوک انگشت را با الکل ضد عفونی کرده و توسط یک ضربه لانست آن را سوراخ می کنیم. وقتی خون در حد 1 الی 2 قطره جریان پیدا کرد، لوله مویین را به خون نزدیک می کنیم تا دو سوم آن پر شود، سر دیگر را با انگشت می گیریم تا خون خارج نشود و سپس با خمیر مخصوص، مسدود می کنیم.

لوله هماتوکریت را در دستگاه سانتریفیوژ قرار می دهیم، تایمر دستگاه را روی مدت پنج دقیقه تنظیم می کنیم. وقتی سانتریفیوژ از حرکت ایستاد، لوله مویین را از آن خارج می کنیم. در این حالت خون داخل لوله دارای سه بخش است: پلاسمای خون،  گلبول های قرمز متراکم و یک لایه نازک سفید که حاوی گلبول‌های سفید و پلاکت ها است. حالا باید لوله مویین را روی خط کش مخصوص قرار دهیم، تا فصل مشترک بین خمیر انتهای لوله و خون، روی عدد صفر باشد. عددی که خط کش به عنوان طول گلبوهای قرمز در لوله نشان می دهد، همان هماتوکریت است.